تأثیر برنامه‌ریزی کاربری اراضی بر ترافیک با رویکرد توسعه پایدار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 برنامه ریزی شهری، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز

2 برنامه ریزی شهری، هنر و معماری، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین

چکیده

شهرهای امروز ما با مشکلات عدیده‌ای چون ترافیک، انواع آلودگی‌های زیست‌محیطی، نابه‌سامانی و اغتشاش فضایی و بصری محیطی مواجه هستند. در خیابان امام خمینی نیز به‌دلیل جای‌گیری در بافت مرکزی شهر ارومیه و برخورداری از مراکز فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، گردش‌گری، اداری و ...، شاهد معضل ترافیک و آلودگی هوا هستیم. هدف از این مقاله، شناسایی شاخص­های مؤثر کاربری اراضی بر ترافیک شهری و رتبه­بندی تأثیر این شاخص­ها بر ترافیک شهری در راستای توسعه پایدار شهری است. با توجه به ماهیت موضوع، از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده است و هم‌چنین به بررسی کیفی و کمی دو مؤلفه کاربری اراضی و ترافیک پرداخته شده است. حجم نمونه این پژوهش، تعداد استفاده‌کنندگان از خیابان امام است و چون جامعه آماری دقیقی در دست نیست از فرمول کوکران استفاده شده است که حجم نمونه برای این محدوده 170 به‌دست آمد. در این مقاله، مؤلفه­های کاربری زمین مؤثر بر ترافیک شهری شناسایی شده و با استفاده از آزمون فریدمن، همبستگی اسپیرمن و فرآیند تحلیل شبکه‌ای (ANP) با یکدیگر مقایسه و رتبه‌بندی شدند. با توجه به تحلیل‌های صورت گرفته، شاخص تنوع کاربری‌ها، بیشترین ارزش را در محدوده مورد مطالعه کسب کرد که برای رابطه‌یابی میان تنوع کاربری‌ها و ترافیک به بررسی رابطه میان این دو متغیر پرداخته شد که با توجه به آزمون اسپیرمن، همبستگی معناداری بین تنوع کاربری و ترافیک وجود دارد و از آن‌جایی‌که مقدار ضریب اسپیرمن بین 3/0 تا 5/0 است، بیان‌گر رابطه متوسط مستقیم میان این دو متغیر است. نتایج این پژوهش حاکی از این است که تنوع کاربری‌ها دارای تأثیر مستقیم در ایجاد ترافیک در بافت‌های شهری را دارد که در راستای مکان‌یابی بهینه و تمرکززدایی فعالیت‌ها و کاربری‌های مستقر در خیابان امام باید سیاست‌هایی اتخاذ شود.

کلیدواژه‌ها