عوامل مؤثر بر تغییر وسیله به قطار سبک شهری در سفرهای تحصیلی دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حمل و نقل دانشگاه تربیت مدرس

2 برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

با افزایش سفرهای درون‌شهری و درنتیجه ازدحام خیابان‌ها و بزرگراه‌ها، دولت‌ها همواره به فکر ارائه سیستم حمل‌ونقلی جدید یا بهبود سیستم‌های موجود هستند. جهت کاهش تأثیرات منفی حمل‌ونقل و افزایش قابلیت اطمینان، گسترش سیستم‌های پایدار ریلی حمل‌ونقلی مورد توجه بسیاری از کشورها قرار گرفته است. سرمایه اولیه و هزینه‌های عملکردی زیاد سیستم‌های ریلی چالش مالی اساسی سازمان‌های حمل‌ونقلی است و شناسایی رفتار مسافران قبل از ارائه سیستم جدید امری ضروری است. این پژوهش با هدف مدل‌سازی تغییروسیله سفر تحصیلی دانشجویان به قطار سبک شهری و شناسایی عوامل مؤثر آن، پرسش‌نامه‌ای با رویکرد رجحان بیان‌شده شامل چهار بخش مشخصات سفر، مشخصات نگرشی، تعداد استفاده از هر وسیله در هفته و مشخصات فردی طرح گردید و در اردیبهشت‌ و خرداد سال 97 با آمارگیری از 407 نفر به روش نیمه مصاحبه‌ در دانشگاه تربیت مدرس تکمیل گردیده است. ضرایب تخمین زده‌شده متغیرها با استفاده از مدل لوجبت دوگانه بیانگر آن است که عوامل متعددی با سطوح معناداری متفاوت در تغییر وسیله از شیوه‌های مختلف سفر به قطار سبک شهری وجود دارد. عواملی همچون کاهش 20 درصدی کرایه، وجود امکان نشستن در 50 درصد از زمان و کاهش 20 درصدی زمان سفر قطار سبک شهری نسبت به آخرین وسیله استفاده شده فرد، به ترتیب دارای بیشترین تأثیر بر افزایش مطلوبیت و تغییر وسیله به قطار سبک شهری هستند. نتایج این مقاله به منظور تسهیل تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران و استفاده در برنامه‌ریزی در سیستم‌های حمل‌ونقل آینده، تعیین سیاست‌های مناسب جهت افزایش مطلوبیت قطار سبک و تغییر شیوه سفر کاربردی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها