بررسی تاثیر سیستم حمل و نقل بر کاربری زمین شهری (نمونه موردی شهر تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حمل و نقل دانشگاه تربیت مدرس

2 برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

ارتباط حمل‌ونقل و کاربری زمین، از مفاهیم اساسی و زیربنایی در مطالعات حمل‌ونقل است. درنتیجه‌ی این ارتباط تنگاتنگ، عدم توجه کافی به اثرات متقابل سیستم حمل‌ونقل و کاربری زمین، باعث عدم کارایی سیاست‌های کنترل ترافیک می‌گردد. در چند دهه گذشته، مطالعات فراوانی درزمینه بررسی ارتباط سیستم حمل‌ونقل و کاربری زمین صورت پذیرفته، اما همچنان تأثیر متغیر‌های حمل‌ونقلی بر کاربری زمین، به صورت کمی و مجزا مشخص نیست. اکثر مدل‌های پیشین، اثرات سیستم حمل‌ونقل را به صورت کلی و در قالب پارامتر زمان یا هزینه سفر در نظر گرفتند. هدف این پژوهش، بررسی کمی اثر سیستم حمل‌ونقل و سیاست‌های محدودیت ترافیکی بر الگوی کاربری زمین شهری است. در این راستا، به‌منظور آشنایی با چالش‌های اجرایی مسئله موردنظر و استفاده از داده‌های واقعی، نواحی 560 گانه ترافیکی شهر تهران، به‌عنوان محدوده موردپژوهش انتخاب گردیده است. مدل‌های ارائه گردیده در این مقاله لوجیت دوگانه بوده و مجموعه گزینه‌ها، شامل کاربری مسکونی و غیرمسکونی است. متغیر وابسته، مرتبط با مساحت (سطح اشغال) انواع کاربری زمین و متغیرهای مستقل، مرتبط با ویژگی‌های سیستم حمل‌ونقل موجود در هر ناحیه و سایر عوامل تأثیرگذار بر الگوی توسعه کاربری زمین هستند. همچنین با توجه به اهمیت متغیرهای مستقل حمل‌ونقلی، اثر حاشیه‌ای هر یک از این متغیرها در سه حالت محاسبه گردیده است. نتایج مدل‌سازی، نشان دهنده‌ی تأثیر متغیرهای حمل‌ونقلی مرتبط با سیستم اتوبوس‌رانی و تاکسی‌رانی در جهت کاهش مطلوبیت سکونت به دلیل بیشتر بودن اثر مزاحمت نسبت به دسترسی و تأثیر مثبت متغیر مرتبط با سطح معابر، در جهت افزایش مطلوبیت سکونت در یک ناحیه است.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 09 آذر 1399
  • تاریخ دریافت: 13 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری: 24 آبان 1399
  • تاریخ پذیرش: 09 آذر 1399